EQ Là Gì? Gợi Ý Cách Để Ba Mẹ Tăng Chỉ Số EQ Cho Con

Góc cha mẹ -
eq là gì

Có thể các bậc phụ huynh đã từng nghe đến hai chỉ số EQ và IQ. Tuy nhiên, để trả lời cho câu hỏi EQ là gì thì không phải ba mẹ nào cũng có thể giải thích một cách đầy đủ cũng như hiểu rõ các tác động của hai chỉ số này đến quá trình phát triển của trẻ nhỏ. Vậy IQ và EQ là gì? Hai chỉ số IQ và EQ cái nào quan trọng hơn? EQ cao là bao nhiêu? Hãy cùng POPS Kids Learn tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Định nghĩa EQ và IQ là gì?

EQ là gì?

EQ viết tắt của từ gì? EQ là viết tắt của cụm từ Emotional Quotient.

EQ nghĩa là gì? Nó có nghĩa là khả năng xác định, kiểm soát cảm xúc và suy nghĩ của bản thân hay những người xung quanh.

EQ cũng là chỉ số đo lường trí tuệ cảm xúc (hoặc trí tuệ xúc cảm) của con người và EQ cũng là yếu tố quyết định hành vi của người đó.

EQ là chỉ số về trí tuệ cảm xúc của con người

Chỉ số EQ trí tuệ cảm xúc tập trung vào các khả năng như:

  • Xác định cảm xúc của bản thân.
  • Đánh giá cảm xúc của người khác.
  • Kiểm soát cảm xúc của bản thân.
  • Khả năng nhận biết cảm xúc của người đối diện.
  • Sử dụng cảm xúc của bản thân để hòa nhập với xã hội.
  • Kết nối bản thân với những người xung quanh.

IQ là gì?

IQ là thuật ngữ quen thuộc thay thế cụm từ Intelligence Quotient, hay được biết đến nhiều hơn là chỉ số thông minh. Chỉ số IQ cao đồng nghĩa với việc người đó sở hữu bộ não “khủng” về tư duy, phản xạ,…

Một người bình thường chỉ số IQ sẽ nằm trong khoảng từ 85 – 115. Tất nhiên sẽ có trường hợp vượt trội với chỉ số IQ cao và ngược lại. Những ai có IQ cao sẽ có một trí tuệ vô cùng tuyệt vời, họ có thể nhanh chóng giải quyết vấn đề, thậm chí là những vấn đề nan giải hóc búa mà không phải ai cũng làm được. Bởi vậy, những người có IQ cao rất dễ dàng thành công trong học tập cũng như sự nghiệp.

eq và iq
IQ và EQ là 2 chỉ số quan trọng quyết định thành công của một con người

Chỉ số IQ thể hiện qua khả năng sau:

  • Xử lý thị giác và không gian.
  • Kiến thức sâu rộng về thế giới.
  • Dòng suy nghĩ khác người bình thường.
  • Thường có trí nhớ làm việc và trí nhớ ngắn hạn hoặc thậm chí đãng trí.
  • Tư duy định lượng tốt.

So sánh IQ và EQ

EQ và IQ là hai thước đo quan trọng nhưng cũng rất dễ nhầm lẫn. Vậy sự khác nhau giữa 2 chỉ số EQ và IQ là gì? Ba mẹ hãy cùng xem những phân tích cụ thể dưới đây để tìm câu trả lời nhé!

Cơ sở so sánhIQEQ
Ý nghĩaLà con số thu được từ những bài test tiêu chuẩn, đại diện cho khả năng suy luận, logicĐề cập đến mức độ thông minh cảm xúc, được thể hiện bằng điểm số đạt được khi kiểm tra EQ test quiz
Biện phápTrí thông minh nói chungTrí tuệ cảm xúc
Thay đổi được hay khôngBẩm sinhĐược rèn luyện và có thể cải thiện
Có khả năngHọc, hiểu, thực hiện kiến thức, tư duy trừu tượngNhận biết, kiểm soát và thể hiện cảm xúc của bản thân, nhận thức và đánh giá cảm xúc của những người khác
Đảm bảoThành công trong học tậpThành công trong cuộc sống

EQ hay IQ quan trọng hơn?

EQ và IQ đều là những chỉ số quan trọng và cần thiết đối với một con người. Có rất nhiều ba mẹ lầm tưởng chỉ cần con có IQ cao là được, song theo các chuyên gia, nếu muốn trở thành một người thành công thực sự, chúng ta cần ít nhất 80% EQ và chỉ cần 20% IQ là đủ. IQ cao sẽ giúp quá trình tư duy, tính toán một cách nhanh gọn chính xác. Còn EQ cao lại là “kim chỉ nam” giúp chúng ta bình tĩnh, suy xét kỹ càng hơn để đưa ra những quyết định có tầm nhìn xa hơn, mang lại lợi ích chung nhất. 

Mặc dù hiện nay chưa có bài kiểm tra trắc nghiệm EQ nào có thể đo được chỉ số EQ chính xác tuyệt đối như khi test IQ, song nếu muốn kiểm tra chỉ số EQ của bé thì ba mẹ có thể cho con thử bài EQ Test chuẩn quốc tế với kết quả ở mức độ tương đối tại đây.

Chỉ số cảm xúc EQ được đánh giá cụ thể như sau:

  • EQ < 84: thuộc nhóm có EQ thấp, thường chiếm khoảng 16% dân số của thế giới.
  • EQ 85 – 115: thuộc nhóm EQ trung bình. Khoảng EQ này khá phổ biến trên thế giới và chiếm khoảng 68%.
  • EQ 116 – 130: thuộc nhóm EQ cao và chỉ chiếm khoảng 14% dân số thế giới.
  • EQ >131: thuộc nhóm EQ tối ưu và cực hiếm, chỉ khoảng 2% dân số đạt được mức điểm này. 

Nhìn vào bảng số liệu trên, chắc chắn ba mẹ đã tìm được câu trả lời cho thắc mắc EQ cao là gì? EQ cao là bao nhiêu, hoặc EQ 120 là cao hay thấp rồi đúng không nào? 

eq cao là bao nhiêu
Trẻ nhỏ có thể cải thiện chỉ số EQ thông qua quá trình học tập, rèn luyện

Một điều thú vị về EQ mà ba mẹ có thể tham khảo đó là nếu bé có chỉ số EQ từ trung bình trở lên thì những công việc thích hợp dành cho bé sau này có thể là: Nhà văn, nhà triết học, bác sĩ tâm lý, giáo sư, thạc sĩ, tiến sĩ, nghề quản lý nhân sự, lãnh đạo,… Vì những công việc này cần rất nhiều sự kiên nhẫn và có khả năng định hướng được cho người khác.

Chỉ số EQ cao cũng đồng nghĩa với việc người đó rất giàu tình cảm, luôn thấu hiểu, giúp đỡ mọi người xung quanh và sau này trẻ sẽ được rất nhiều người yêu mến, tôn trọng. Cho nên, không ngạc nhiên khi người có EQ cao thành công trong cuộc sống hơn thực tế hơn là thành tích khi học tập.

Trong khi đó, nếu trẻ có IQ nhỉnh hơn trung bình một xíu thì sẽ phù hợp với các công việc cần suy nghĩ, tư duy, vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống nhiều hơn như: bác sĩ, kỹ sư, nhà kinh tế, nhà khí tượng học, kiến trúc sư, thẩm phán, luật sư,… 

Vậy nên, không thể đơn phương nhận định IQ và EQ cái nào quan trọng hơn, mà ba mẹ cần biết cân bằng giúp bé biết cách khi nào nên vận dụng IQ và khi nào cần EQ. Điều này sẽ giúp trẻ trở sớm hoàn thiện bản thân và thành công hơn trong cuộc sống.

Có mấy loại EQ trí tuệ cảm xúc?

1. Self-awareness – Tự nhận thức

Tự nhận thức có nghĩa là khả năng tự nhận ra một cảm xúc khi nó xuất hiện. Sự phát triển khả năng tự nhận thức đòi hỏi trẻ phải điều chỉnh theo cảm xúc thật. Trong đó, nếu tự đánh giá được cảm xúc của mình, trẻ sẽ dễ dàng kiểm soát được nó.

2 yếu tố của sự tự nhận thức đó là:

  • Nhận thức cảm xúc: khả năng nhận diện cảm xúc và tác động của nó
  • Sự tự tin: hiểu rõ giá trị và khả năng của bản thân

2. Self-regulation – Tự điều chỉnh

Một người bình thường ít sẽ có sự kiểm soát khi trải nghiệm các cảm xúc. Song, cũng có trường hợp “thân chủ” sẽ tự quyết định cảm xúc đó tồn tại trong khoảng thời gian bao lâu. Nói một cách dễ hiểu, nếu con bạn có khả năng kiểm soát cảm xúc tốt, bé sẽ có thể tự biết cách làm giảm bớt những cảm xúc tiêu cực (tức giận, buồn chán, tuyệt vọng, lo lắng,…). Ngược lại, khi vui vẻ, hạnh phúc, hân hoan,… bé cũng có khả năng tự mình lưu giữ những khoảnh khắc tích cực lâu hơn.

Các yếu tố hình thành nên sự tự điều chỉnh gồm:

  • Tự kiểm soát: quản lý tốt các xung đột cảm xúc
  • Đáng tin cậy” duy trì các tiêu chuẩn trung thực và liêm chính
  • Sự tuân thủ: chịu trách nhiệm về hiệu suất làm việc của bản thân
  • Khả năng thích ứng: có thể xử lý các thay đổi một cách linh hoạt
  • Sự đổi mới: cởi mở hơn với những ý tưởng mới

3. Motivation – Động lực

Động lực hiểu đơn giản là từ mục tiêu có sẵn, kết hợp với thái độ tích cực, từ đó thúc đẩy bản thân phấn đấu để hoàn thành mục tiêu một cách tốt nhất. Mặc dù khi thực hiện mục tiêu đều sẽ xuất hiện cảm xúc tích cực lẫn tiêu cực, nhưng dần dần trẻ đều có thể học được cách nỗ lực và điều chỉnh các cảm xúc tiêu cực sang tích cực – điều này sẽ giúp cho quá trình đạt được mục tiêu nhanh hơn.

Động lực được cấu thành bởi:

  • Sự thúc đẩy thành tích: không ngừng phấn đấu
  • Cam kết: phù hợp với các mục tiêu
  • Sáng kiến: sẵn sàng thực hiện khi có cơ hội
  • Lạc quan: kiên trì theo đuổi mục tiêu, không sợ khó khăn

4. Empathy – Sự đồng cảm

Khả năng nhận ra cảm xúc của người khác và chia sẻ các cảm xúc đó cùng với họ chính là sự đồng cảm. Càng khéo léo trong việc nhận ra cảm xúc từ những tín hiệu của người đối diện, bé sẽ càng kiểm soát tốt các tín hiệu mà bé đã gửi cho họ.

eq trí tuệ cảm xúc
Sự đồng cảm là một trong những yếu tố quan trọng hình thành nên trí tuệ cảm xúc EQ

Một người có sự đồng cảm sẽ tồn tại những yếu tố sau:

  • Định hướng dịch vụ: dự đoán và đáp ứng nhu cầu của người khác
  • Tận dụng sự đa dạng: nhận dạng được nhiều loại cảm xúc hơn
  • Nhận thức về chính trị tốt hơn
  • Thấu hiểu người khác: trở thành một con người giàu tình cảm

5. Social skills – Kỹ năng xã hội

Giao tiếp chính là chìa khóa để trẻ mở rộng các mối quan hệ xã hội. Trong đó, nếu con bạn sở hữu chỉ số EQ cao thì cũng đồng nghĩa với việc bé có khả năng cao để thấu hiểu, cảm thông và đàm phán với người khác một cách dễ dàng.

Bên cạnh kỹ năng giao tiếp thì còn một số các kỹ năng xã hội khác cũng rất quan trọng như:

  • Sự ảnh hưởng: sử dụng chiến thuật thuyết phục
  • Khả năng lãnh đạo: truyền cảm hứng và dẫn dắt
  • Quản lý xung đột: thấu hiểu và giải quyết các bất đồng
  • Xây dựng kết nối: duy trì các mối quan hệ
  • Kỹ năng làm việc nhóm: kết hợp để tạo ra sức mạnh của tập thể vì mục đích chung
  • Hợp tác và cộng tác: làm việc chung để hướng đến mục tiêu chung

>>> Các ba mẹ có thể cho bé tham gia học thử miễn phí khóa học Social Emotional Skills – Lớp kỹ năng cảm xúc xã hội dành cho bé từ 7 tuổi – 11 tuổi của TOMATO thiết kế để giúp các con nhận biết được cảm xúc của bản thân, biết cách làm chủ cảm xúc để có hành vi phù hợp.

eq viết tắt của từ gì
Social & Emotional Skills online – Kỹ năng cảm xúc xã hội dành cho bé

Những cách ba mẹ có thể áp dụng để cải thiện EQ ở trẻ

Không giống như IQ là do bẩm sinh, ba mẹ hoàn toàn có thể thể cải thiện EQ trí thông minh cảm xúc của trẻ. Điều này dựa trên một nhánh khoa học mới xuất hiện gần đây được gọi là sự dẻo dai thần kinh.

Để giúp trẻ rèn luyện trí tuệ cảm xúc, ba mẹ có thể tham khảo những cách sau:

Khuyến khích bé biểu lộ cảm xúc

Ba mẹ nên nói chuyện với con mỗi ngày từ khi bé mới bập bẹ biết nói. Cách làm này không chỉ giúp bé sớm hiểu được những cảm xúc của bản thân như thế nào là vui, buồn, giận, hờn, xấu hổ,… mà bé sẽ còn học được cách gọi tên các cảm xúc và tự do giải tỏa cảm xúc của bản thân mình. 

eq trung bình
Dạy bé cách biểu lộ cảm xúc là một trong những phương pháp cải thiện EQ đúng cách cho trẻ

Khi trẻ biết cảm xúc của mình được chấp nhận, được tôn trọng, bé sẽ dần cảm thấy thoải mái, tự tin hơn. Điều này là điều kiện cho con đủ tỉnh táo, nhận thức và tự tin để giải quyết vấn đề và phát triển chỉ số EQ.

Lắng nghe và đồng cảm với con

Đồng cảm không có nghĩa là ba mẹ đồng ý với bất cứ việc làm, hành động, suy nghĩ nào của con mình. Sự đồng cảm là cảm giác bé được ba mẹ hiểu rõ suy nghĩ, quan điểm của bản thân mình. Nếu luồng suy nghĩ, hành động của bé là đúng, bé sẽ thêm tự tin và hài lòng với bản thân khi được bố mẹ ghi nhận. Ngược lại, điều này vẫn sẽ giúp bé tăng chỉ số trí tuệ cảm xúc nếu ba mẹ dỗ dành và khuyên nhủ bé đúng cách. 

Phát triển chỉ số EQ cho con qua những câu chuyện

Mỗi ngày, ba mẹ nên dành thời gian mỗi sáng thức dậy hoặc trước khi đi ngủ để kể cho con nghe những mẩu chuyện nhỏ trong cuộc sống và từ đó rút ra bài học cho trẻ. Hoặc, ba mẹ cũng có thể tạo dựng tình huống, hỏi bé cách giải quyết rồi sau đó sẽ dạy bé cách tiết chế cảm xúc.

eq test quiz
Trò chuyện với trẻ nhiều hơn để thấu hiểu và giúp con tìm ra phương pháp cải thiện EQ phù hợp

Ví dụ: khi bé thấy bạn bị ngã, ba mẹ hãy hỏi con xem lúc đó nên làm gì? Sau đó ba mẹ khuyên bé nếu thấy bạn bị ngã thì không nên cười chọc quê bạn, hãy chạy ra để đỡ bạn đứng dậy, hỏi han bạn có làm sao không,… Chỉ với những tình huống hoặc mẩu chuyện nhỏ như thế này mỗi ngày, chỉ số EQ của bé sẽ được cải thiện rất nhanh, ba mẹ tham khảo nhé!

Qua bài viết trên, POPS Kid hy vọng ba mẹ sẽ hiểu hơn về khái niệm EQ là gì? Sự khác biệt của EQ và IQ và nắm được một số phương pháp giúp phát triển trí thông minh cảm xúc EQ ở trẻ nhỏ. Tuy vậy, ba mẹ cũng nên nhớ mỗi bé sẽ có một thế mạnh riêng. Bên cạnh việc quan tâm, ba mẹ hãy chuyện trò với bé nhiều hơn để thấu hiểu con mình, từ đó có thể giúp bé phát triển bản thân trở nên hoàn thiện hơn nhé!

POPS Kids Learn hiện đang có các rèn luyện kỹ năng cảm xúc xã hội phù hợp với bé từ 7 đến 11 tuổi do TOMATO thiết kế. Đến với lớp học này, bé sẽ nhận biết được cảm xúc của bản thân, biết cách làm chủ cảm xúc để có những hành vi phù hợp.Đặc biệt, lớp học được tổ chức theo hình thức online nên phụ huynh sẽ có cơ hội đồng hành cùng con trong suốt quá trình bé theo học và rèn luyện cùng POPS Kids Learn.

  • TẢI POPS KIDS